NurAI در سال 2025، Zetrix AI Bhd (نماد بورسا: ZETRIX) که یک شرکت مالزیایی فعال در حوزه فناوری اطلاعات است، یک مدل زبانی بزرگ (LLM) مخصوص جامعهٔ مسلمانان به نام NurAI معرفی کرد. این مدل بر پایهٔ دانش فنی منبع باز DeepSeek، یکی از پیشروهای هوش مصنوعی چین، ساخته شده و هدف آن ارائهٔ راهنماییهای مبتنی بر شریعت (قوانین جامع اسلامی) در چهار زبان مالایی، اندونزیایی، عربی و انگلیسی است.
NurAI نه تنها به سؤالات روزمرهٔ مردم دربارهٔ غذاهای حلال، مسایل حقوقی شریعتی یا مشاورهٔ مالی اسلامی پاسخ میدهد، بلکه در آینده با افزودن آواتارهای هوش مصنوعی از علمای اسلامی، مشاورهٔ تخصصی در زمینهٔ سبک زندگی، بهداشت و خدمات مالی را نیز ارائه خواهد کرد.
فناوری پایه – مشارکت DeepSeek
1. چرا DeepSeek؟
- DeepSeek V3 یکی از مدلهای پیشرفتهٔ چینی است که بهصورت منبع باز منتشر شده و هزینهٔ استفادهٔ آن نسبت به رقبای غربی (OpenAI، Anthropic) بسیار پایین است.
- این مدل بهسرعت در پذیرش جهانی هوش مصنوعی نقش مهمی ایفا میکند و به شرکتهای خارج از چین امکان میدهد تا بدون نیاز به سرمایهگذاری عظیم زیرساختی، مدلهای قدرتمند خود را بسازند.
- معماری Mixture‑of‑Experts (MoE)
2. معماری Mixture‑of‑Experts (MoE)
Zetrix با کمک حدود ۱۰ پژوهشگر DeepSeek یک معماری Mixture‑of‑Experts برای NurAI پیادهسازی کرد. در این معماری:
- پرسشها بهصورت پیشپردازش به تعدادی «کارشناس» (sub‑networks) داخل مدل تقسیم میشوند.
- هر کارشناس تنها بخشی از وزنهای مدل را فعال میکند؛ بنابراین محاسبه سریعتر و مصرف حافظه کمتر میشود.
- این روش بهویژه برای زبانهای چندگانه (مالایی، اندونزیایی، عربی، انگلیسی) مؤثر است، زیرا میتوان کارشناسهای تخصصی برای هر زبان یا حوزهٔ شریعت اختصاص داد.
نتیجه: سرعت پاسخدهی بالا و هزینهٔ پردازشی پایین که برای ارائهٔ سرویسهای رایگان و اشتراکی (از ۵ دلار تا ۵۰ دلار در ماه) ضروری است.
مسیر تجاری و مدل درآمدی
| سرویس | توصیف | قیمت (USD) |
|---|---|---|
| نسخهٔ رایگان | دسترسی محدود به پرسشهای پایهای (مثلاً غذاهای حلال، نکات روزمره) | رایگان |
| اشتراک پایه | دسترسی به تمام زبانها، پاسخهای دقیقتر، قابلیت ذخیرهسازی تاریخچه گفتگو | 5 $ (≈ RM 21.15) |
| اشتراک پیشرفته | افزودن آواتارهای علمای اسلامی، مشاورهٔ مالی و حقوقی پیشرفته، یکپارچهسازی با سیستمهای بانکی اسلامی | 50 $ |
Zetrix قصد دارد NurAI را ابتدا در مالزی بهصورت آزمایشی عرضه کند و سپس به کشورهای مسلماننشین خاورمیانه و آفریقا گسترش دهد. برای هر بازار، مدل با دادههای محلی (مانند اسناد شریعتی ملی، متون فقهی، اسکن نسخههای خطی) آموزش میبیند تا پاسخها کاملاً بومیسازی شوند.
همکاریهای استراتژیک
1. ASEAN‑China AI Lab
NurAI تحت پروژهٔ ASEAN‑China AI Lab توسعه یافت؛ این یک همکاری دولتی بین مالزی و چین است که هدف آن تسریع پذیرش هوش مصنوعی در منطقه است. DeepSeek بهعنوان شریک فنی، فناوریهای بهینهسازی حافظه و سرعت را به تیم Zetrix منتقل کرد.
2. نظارت علمای اسلامی
یک هیئت نظارتی متشکل از علمای اسلامی مالزی، اندونزی، برونئی و سایر کشورهای مسلمان، بر محتوای مدل نظارت میکند. این هیئت تضمین میکند که تمام پاسخها با مبادئ شریعت سازگار باشند و از بروز خطاهای فقهی جلوگیری میشود.
کاربردهای عملی NurAI
- راهنمایی غذایی حلال – پرسش دربارهٔ ترکیبات غذا، روشهای تهیه حلال یا جایگزینهای حلال.
- مشاورهٔ حقوقی شریعتی – توضیح قوانین ارث، ازدواج، قراردادهای تجاری بر پایهٔ فقه.
- خدمات مالی اسلامی – مشاوره دربارهٔ بانکداری بدون ربا، سرمایهگذاری شریعتی، بیمههای توافل.
- بهداشت و سبک زندگی – توصیههای پزشکی مطابق با اصول اسلامی (مثلاً روزه، داروهای حلال).
- آموزش و ترجمه – ترجمهٔ متون دینی به مالایی یا اندونزیایی، توضیح مفاهیم فقهی برای عموم.
در آینده، آواتارهای هوش مصنوعی علمای اسلامی میتوانند بهصورت صوتی یا تصویری مشاوره دهند؛ این قابلیت بهویژه برای پلتفرمهای آموزشی و پرسشوجوابهای زنده مفید خواهد بود.
مقایسه با رقبای موجود
| رقیب | ویژگی | تمرکز جغرافیایی | زبانهای پشتیبانیشده |
|---|---|---|---|
| Ask AiDeen | مدل کوچک، تمرکز بر پرسشهای دینی | جهانی (بهخصوص خاورمیانه) | عربی، انگلیسی |
| Anakin | ترکیب LLM با پایگاه داده فقهی | خاورمیانه | عربی، انگلیسی |
| NurAI | مدل بزرگ، Mixture‑of‑Experts، چهار زبان، نظارت علمای محلی | مالزی (آغاز) → خاورمیانه/آفریقا | مالایی، اندونزیایی، عربی، انگلیسی |
NurAI با پوشش زبانی گسترده و معماری کارآمد MoE، هزینهٔ محاسبه را کاهش میدهد و میتواند بهسرعت در بازارهای جدید مستقر شود.
چالشها و ریسکها
- دقت فقهی – حتی با نظارت علمای اسلامی، امکان بروز خطاهای فقهی (hallucination) وجود دارد؛ نیاز به بازبینی انسانی پیش از ارائهٔ پاسخهای حساس.
- حفظ حریمخصوصی – جمعآوری دادههای شخصی (مثلاً پرسشهای مالی) باید با قوانین دادهمحور (PDPA مالزی، GDPR) سازگار باشد.
- منابع محاسباتی – اگرچه MoE هزینهٔ حافظه را کاهش میدهد، اما برای پشتیبانی از میلیونها کاربر همزمان نیاز به زیرساختهای ابری مقیاسپذیر دارد.
- رقابت با مدلهای غربی و چینی – شرکتهای بزرگ مانند OpenAI و Baidu میتوانند با مدلهای عمومیتر و سرمایهگذاریهای عظیم، فشار رقابتی ایجاد کنند.
چشمانداز آینده
- گسترش جغرافیایی: پس از موفقیت در مالزی، Zetrix برنامه دارد NurAI را به عربستان سعودی، امارات، مصر، نیجریه و سایر کشورهای مسلمان ارائه دهد.
- یکپارچهسازی با سیستمهای قضایی شریعتی: در حال حاضر در حال آزمایش برای اتوماتیکسازی وظایف اداری دادگاههای شریعتی است؛ این میتواند زمان رسیدگی به پروندهها را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
- آموزش مستمر: با جمعآوری اسکنهای نسخههای خطی تاریخی و متون فقهی، مدل بهصورت دورهای بهروزرسانی میشود تا دانشپایهٔ خود را گسترش دهد.
- پیشنهادات تجاری: مدل میتواند بهعنوان پلتفرم مشاورهٔ مالی اسلامی برای بانکها یا سیستم پشتیبانی مشتری برای شرکتهای حلال به کار رود.
برای مطالعه اخبار بیشتر اینجا کلیک کنید.
NurAI نمونهای است از هوش مصنوعی بومیسازیشده که با بهرهگیری از فناوریهای منبع باز DeepSeek، بهسرعت و با هزینهٔ کم یک مدل زبانی بزرگ چند زبانه برای جامعهٔ مسلمانان ارائه میدهد. ترکیب معماری Mixture‑of‑Experts، نظارت علمای اسلامی و مدل تجاری ترکیبی رایگان/اشتراکی، این پروژه را به یک پیشنهاد تجاری قابلمقیاس تبدیل کرده است.
اگرچه چالشهای فقهی، حریمخصوصی و مقیاسپذیری وجود دارد، اما پشتیبانی دولتی (ASEAN‑China AI Lab)، همکاری نزدیک با DeepSeek و استراتژی گسترش به بازارهای خاورمیانه و آفریقا میتواند NurAI را به یک پلتفرم کلیدی برای خدمات هوش مصنوعی بر پایه شریعت تبدیل کند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟