در دومین روز از نمایشگاه بینالمللی الکامپ ۱۴۰۴، یکی از موضوعات محوری، تسهیلگری سازمان فناوری اطلاعات و نقش آن در حمایت از کسبوکارهای دیجیتال بود. گفتوگو با دکتر رستمی، مدیرکل تسهیلگری و حمایت از کسبوکارها و سکوهای دیجیتال سازمان فناوری اطلاعات، فرصتی شد تا ابعاد حمایتی دولت از این حوزه بهطور شفاف بررسی شود. او توضیح داد که چگونه بخش عمده حمایتها زیرساختی است و چرا بدون همراهی بخش خصوصی، رفع موانع امکانپذیر نخواهد بود.
حمایتهای مالی و غیرمالی؛ ۹۰ درصد زیرساختی
به گفته دکتر رستمی، تسهیلگری سازمان فناوری اطلاعات در دو سطح انجام میشود: حمایتهای مالی و حمایتهای غیرمالی. تجربه جهانی نیز نشان داده که تنها ۱۰ درصد حمایتها به شکل مالی است و ۹۰ درصد به زیرساخت و رفع موانع اختصاص دارد.
سازمان فناوری اطلاعات در ایران نیز همین الگو را دنبال میکند. از وامها و تسهیلات مالی گرفته تا پیگیری مشکلات بیمهای، مالیاتی و حتی فیلترینگ، همه در قالب این رویکرد تسهیلگرانه دیده میشود.
فرآیند حمایتهای مالی؛ شفاف و مرحلهبندیشده
یکی از نگرانیهای همیشگی فعالان بخش خصوصی، نحوه تخصیص منابع مالی است. در گفتوگو با دکتر رستمی روشن شد که مسیر دریافت وامها شفاف است. متقاضیان باید طرح کسبوکار خود را به سازمان ارائه دهند. سپس کمیتهای متشکل از کارشناسان و نمایندگان بخش خصوصی طرحها را در ابعاد سختافزاری، نرمافزاری و معماری بررسی میکند.
پس از تصویب، مبلغ وام تعیین میشود و متقاضی برای دریافت منابع به بانک یا صندوق معرفی میگردد. این سازوکار نشان میدهد که تسهیلگری سازمان فناوری اطلاعات تنها به تزریق پول محدود نیست، بلکه بر ارزیابی دقیق طرحها برای جلوگیری از هدررفت منابع تأکید دارد.
حل چالشهای بیندستگاهی؛ ۹۰ درصد نقش واقعی تسهیلگری
بخش عمدهای از مشکلات کسبوکارهای دیجیتال در ایران نه کمبود سرمایه، بلکه تضادها و چالشهای بیندستگاهی است. دکتر رستمی توضیح داد که تسهیلگری سازمان فناوری اطلاعات دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا میکند.
بهعنوان مثال، گاهی یک کسبوکار نوآورانه در حوزه سلامت یا مالی سرویسی ارائه میدهد که از نظر قانونی جدید است. دستگاه دولتی مرتبط، به جای همکاری، مسیر را مسدود میکند. اینجاست که سازمان فناوری اطلاعات وارد عمل شده و با مذاکره با نهادهای مختلف، از حقوق بخش خصوصی دفاع میکند.
اورژانس کسبوکار؛ راهکاری برای رفع فوری موانع
یکی از پروژههای جدید سازمان، ایجاد اورژانس کسبوکار است؛ طرحی که در دل زیستبوم حمایت از کسبوکارها قرار دارد. این اورژانس قرار است بهعنوان یک مکانیزم واکنش سریع، مشکلات فوری فعالان دیجیتال را بررسی و برای حل آنها اقدام کند.
به گفته دکتر رستمی، این اقدام بخشی از نگاه کلان تسهیلگری سازمان فناوری اطلاعات است تا مسیر ارتباطی میان دولت و بخش خصوصی کوتاهتر شود.
درگاه یکپارچه حمایت از کسبوکارها
از دیگر پروژههای در دست اجرا، طراحی یک درگاه یکپارچه برای ثبت و پیگیری درخواستهاست. این درگاه قرار است جایگزین روشهای پراکنده فعلی شود و فعالان کسبوکار بتوانند از یک مسیر متمرکز مشکلات خود را مطرح کنند.
این سامانه ابتدا در وزارت ارتباطات و زیرمجموعههای آن (مانند سازمان تنظیم مقررات، شرکت ارتباطات زیرساخت و پست) اجرا خواهد شد و سپس به سایر وزارتخانهها گسترش مییابد. چنین اقدامی گامی مهم در تحقق تسهیلگری سازمان فناوری اطلاعات است.
نقش مطالبهگری بخش خصوصی
دکتر رستمی در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد که بخش خصوصی باید مطالبهگر باشد. به باور او، هیچ نسخهای از سمت دولت بهتنهایی نمیتواند مشکلات را حل کند. تنها زمانی که فعالان بازار خواستههای خود را صریح بیان کنند، حاکمیت مجبور به واکنش و ارائه راهحل میشود.
او همچنین بر اهمیت هماندیشی تأکید کرد؛ چرا که تسهیلگری واقعی تنها با همکاری دولت و بخش خصوصی شکل میگیرد. سازمان فناوری اطلاعات هم در بررسی طرحها و هم در کمیتههای داخلی، از ظرفیت بخش خصوصی استفاده میکند تا تصمیمها جامعتر و کارآمدتر باشند.
تعامل مستمر با اکوسیستم دیجیتال
یکی از ویژگیهای تسهیلگری سازمان فناوری اطلاعات، توجه به بازخورد و نظرات فعالان بازار است. دکتر رستمی از همه کسبوکارها دعوت کرد تا دیدگاهها و پیشنهادات خود را از طریق پرتال سازمان، سامانه ۱۶۴۳ یا در جلسات هماندیشی ارائه دهند.
به گفته او، سازمان آماده است تا از این بازخوردها برای اصلاح فرآیندها و طراحی سیاستهای جدید استفاده کند. چنین رویکردی نشاندهنده درک عمیق از پویایی اکوسیستم دیجیتال و ضرورت بهروز بودن حمایتهاست.
جمعبندی
آنچه در الکامپ ۱۴۰۴ پررنگ شد، اهمیت تسهیلگری سازمان فناوری اطلاعات بهعنوان حلقه واسط میان دولت و بخش خصوصی بود. این سازمان با تمرکز بر حمایتهای زیرساختی، رفع چالشهای بیندستگاهی و طراحی پروژههایی مانند اورژانس کسبوکار و درگاه یکپارچه، نقش بیبدیلی در توسعه اقتصاد دیجیتال ایفا میکند.
با این حال، مسیر موفقیت تنها زمانی کامل خواهد شد که مطالبهگری بخش خصوصی و هماندیشی میان تمام ذینفعان جدی گرفته شود. تنها با چنین همکاریای است که میتوان موانع را از سر راه برداشت و آیندهای روشن برای اکوسیستم دیجیتال ایران ترسیم کرد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟