بررسی راهکارهای کلیدی اکوسیستم هوش مصنوعی ایران

ارائه راهکارهایی برای توسعه و تسریع پیشرفت در این حوزه، با تاکید بر اهمیت زیرساخت، بودجه و نیروی انسانی متخصص

تهران – رویداد ملی ایران AI 2025 با محوریت بررسی چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی اکوسیستم هوش مصنوعی ایران، به همت برگزارکنندگان در دانشگاه شریف به پایان رسید. این رویداد دو روزه با حضور آرش سروری، راهبر و تسهیل‌گر رویداد، میزبان سخنرانی‌ها، کارگاه‌ها و پنل‌های تخصصی بود که طیف گسترده‌ای از مسائل کلیدی در این حوزه را مورد بحث قرار داد و به راهکارهای کلیدی این اکوسیستم پرداخته شد.

آرش سروری، راهبر و تحصیلگر برنامه “IRAN AI 2025″، در پایان این رویداد دو روزه که سه‌شنبه ۲۸ و چهارشنبه ۲۹ مرداد در سالن جابر دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، به جمع‌بندی مهمی از وضعیت هوش مصنوعی در ایران پرداخت. این همایش فشرده، که نزدیک به ۲۰ ساعت به طول انجامید، بستری برای تبادل نظر میان متخصصان، کارآفرینان و مسئولان فراهم آورد. سروری تاکید کرد که این رویداد تلاش کرده است تا وضعیت کنونی ایران و جهان در حوزه هوش مصنوعی را بررسی کرده و چالش‌ها و فرصت‌ها را تحلیل کند.

“IRAN AI 2025” با حضور گسترده‌ای از فعالان این حوزه برگزار شد، شامل ۱۰ سخنرانی افتتاحیه، ۵ کارگاه تخصصی در زمینه‌هایی چون پرامپت‌نویسی و بانکداری، و ۱۲ پنل تخصصی. در این پنل‌ها بیش از ۵۰ نفر به عنوان پنلیست و سخنران شرکت داشتند. بخش لابی نیز بسیار فعال بود و نمایشگاهی از کسب‌وکارها و استارتاپ‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، با غرفه‌های متنوع، فرصتی برای معرفی و شبکه‌سازی فراهم آورد.

سروری علاوه بر ایفای نقش در اجرا، راهبری و مدیریت پنل‌ها، به مهمانان و غرفه‌های مختلف نیز کمک رساند. پنل‌های این رویداد حوزه‌های وسیعی را پوشش می‌دادند، از بانکداری و اینشورتک گرفته تا منابع انسانی، روابط عمومی، بازاریابی و تبلیغات دیجیتال، تولید محتوا، و حکمرانی هوش مصنوعی. حتی یک پنل نیز به تجارت الکترونیک اختصاص داشت که نشان‌دهنده گستردگی مباحث مطرح شده بود.

برای مشاهده ویدئوهای مشابه اینجا کلیک کنید.

چالش‌های اصلی: از مهاجرت نخبگان تا کمبود داده

یکی از چالش‌های مهمی که در این رویداد مطرح شد، مسئله حفظ استعدادها یا “تلنت‌ها” بود. شرکت‌کنندگان اذعان داشتند که ایران در پرورش استعدادها قوی است اما در نگهداشت آن‌ها دچار مشکل است. سروری پیشنهاد کرد که برای مقابله با مهاجرت نخبگان به کشورهای اطراف با پیشنهادهای دلاری، باید انگیزه‌ها، حقوق‌های بالاتر و امید بیشتری برای آنان ایجاد کرد. وی همچنین دیدگاهی سازنده ارائه داد که بر اساس آن، استعداد ایرانی می‌تواند هم‌زمان برای کشورهای خارجی و کشور خود کار کند.

چالش دیگر مطرح شده، فقدان و عدم دسترسی به داده‌ها بود. بسیاری از شرکت‌کنندگان از نهادهایی مانند شهرداری، بیمه مرکزی و بانک مرکزی گلایه داشتند که داده‌های لازم را در اختیار قرار نمی‌دهند. این امر تجزیه و تحلیل رفتار کاربران و پیشرفت در حوزه‌های مختلف هوش مصنوعی را با دشواری مواجه می‌کند. سروری تاکید کرد که لزومی به شناخت کاربر نیست، بلکه تحلیل رفتار او با استفاده از داده‌ها می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.

موضوع مجوزها و رگولاتوری نیز به عنوان یک مانع مهم برای توسعه هوش مصنوعی در کشور شناخته شد. شرکت‌کنندگان خواستار تسهیل و ساده‌سازی فرآیندهای مربوط به دریافت مجوزها و مقررات مرتبط با این حوزه شدند. به نظر می‌رسد که اصلاح این بخش می‌تواند سرعت پیشرفت استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای هوش مصنوعی را به طور چشمگیری افزایش دهد.

سرعت هوش مصنوعی و ضرورت زیرساخت‌ها

شرکت‌کنندگان در “IRAN AI 2025” بر این باور بودند که سرعت پیشرفت هوش مصنوعی در جهان بسیار زیاد است و هرگونه غفلت یا تاخیر، می‌تواند ایران را سال‌ها از این عرصه عقب بیاندازد. این وضعیت متفاوت از دوران فناوری اطلاعات و اینترنت است که عقب‌ماندگی چند ساله قابل جبران بود، اما اکنون هر ثانیه و دقیقه ارزش حیاتی دارد. این اجماع نشان‌دهنده درک عمیق از اهمیت رقابت در این میدان جهانی بود.

یکی از اصلی‌ترین موانع پیشرفت در هوش مصنوعی در ایران، کمبود بودجه‌بندی و عدم وجود زیرساخت‌های لازم، از جمله مزارع GPU، عنوان شد. سروری بر لزوم سرمایه‌گذاری گسترده و تامین بودجه قابل توجه در این بخش تاکید کرد. او همچنین پیشنهاد داد که ایران نیز مانند دبی و امارات، باید وزیر مستقل هوش مصنوعی داشته باشد تا بتواند این حوزه را با تمرکز و کارایی بیشتری پیش ببرد.

اگرچه معاونت علمی در حال حاضر به عنوان دستیار هوش مصنوعی فعالیت‌هایی را انجام می‌دهد، اما سروری معتقد است که تعدد سازمان‌ها و ارگان‌های فعال در این حوزه ممکن است مانع‌تراشی کند. او بر این باور است که یک نهاد واحد و متمرکز می‌تواند هم‌افزایی لازم را در بخش‌های مختلف ایجاد کرده و این حوزه را به پیش ببرد. این رویکرد به منظور انسجام بخشیدن به اکوسیستم و تسریع فرآیندها پیشنهاد شده است.

نقش اکوسیستم و نتایج ملموس

در رویداد “IRAN AI 2025″، نهادهایی مانند انجمن هوش مصنوعی و پردیس هوش مصنوعی و نوآوری ایران حضور داشتند. سروری اشاره کرد که این انجمن‌ها و کمیسیون‌ها می‌توانند نقش کلیدی در اتصال بخش‌های مختلف اکوسیستم هوش مصنوعی، از جمله مردم، کسب‌وکارها، حاکمیت، بخش خصوصی و استارتاپ‌ها ایفا کنند. این شبکه‌سازی می‌تواند به رساندن صدای چالش‌ها و نیازهای این بخش به خصوص به گوش حاکمیت کمک شایانی کند.

این رویداد به دنبال آن بود تا با پرداختن به گذشته، حال و آینده هوش مصنوعی، چالش‌ها را بررسی کرده و فرصت‌های موجود را شناسایی کند. هدف اصلی، امیدبخشی و ایجاد فضایی برای رسیدن به نتایج عملی و ملموس بود. برگزاری این دست از همایش‌ها گامی مهم در جهت آگاهی‌بخشی و جهت‌دهی به تلاش‌های ملی در حوزه هوش مصنوعی تلقی می‌شود.

خوشبختانه، برخی از پنل‌ها به خروجی‌های مشخصی نیز دست یافتند. به عنوان مثال، در پنل اینشورتک، مقرر شد که اطلاعات بیمه ایران در اختیار استارتاپ‌های این حوزه قرار گیرد تا آن‌ها بتوانند بر اساس آن به نوآوری بپردازند. همچنین در بخش لندتک (Lendtech)، توافقی حاصل شد که شرکت‌های این حوزه، که تقریباً ۸۰ درصد بازار را در اختیار دارند، برای ایجاد هم‌افزایی با یکدیگر همکاری کنند. سروری با ابراز امیدواری برای “ایران AI 2026” قوی‌تر و عملی‌تر، از شریف آیسی‌تی و رسانه‌های مختلف نیز قدردانی کرد.