ثبت روز ملی تجارت الکترونیکی، حاصل تلاش فعالین این حوزه است؛ سامانه هوشمند شکایات، ۴۲ هزار پرونده را تنها به ۱۵ مورد ارجاع قضایی کاهش
اینماد نماد کیفیت و اعتماد مردم به اقتصاد دیجیتال، به مناسبت اولین ثبت تقویمی روز ملی تجارت الکترونیک و اقتصاد دیجیتال، گفتگویی ویژه با سرکار خانم مصطفوی، مدیرکل تسهیل تجاری مرکز توسعه تجارت الکترونیکی (مرکز تتا)، انجام شد. این روز که با همت مرکز تتا و دیگر فعالین این حوزه شکل گرفته است، فرصتی برای گردهمایی فعالین بخش دولتی و خصوصی فراهم میکند تا ضمن آگاهی از دستاوردها، مشکلات و دغدغههای خود را در میان بگذارند. مدیرکل تسهیل تجاری مرکز تتا هدف مرکز توسعه تجارت الکترونیکی را برگزاری شایسته چنین رویدادی عنوان کرد. رشد حیرتآور حوزه تجارت الکترونیک در کشور، این گونه مناسبتها را ضروری میسازد.
رشد صد در صدی و گسترش شگفتانگیز کسبوکارها
خانم مصطفوی به رشد قابل توجه تجارت الکترونیکی در ایران اشاره کرد و گفت که در برخی سالها، شاهد رشد ۱۰۰ درصدی در این بخش بودهایم. وی تصریح کرد: «چیزی که از سالهای گذشته به کمتر از ۱۰ هزار کسبوکار دارای اینماد رسیده بود، اکنون به حدود ۴۰۰ هزار کسب و کار دارای اینماد افزایش یافته است». این آمار به وضوح نشان میدهد که تجارت الکترونیکی در کشور ما از رشد بسیار خوبی برخوردار است و نیازمند توجه و حمایت ویژه است. این رشد نیازمند زیرساختهای قوی برای تضمین امنیت معاملات و حفظ حقوق مصرفکنندگان است.
اینماد، ابزار حیاتی برای اعتمادسازی در فضای مجازی
یکی از مهمترین بحثها در گفتگو، موضوع اعتمادسازی در فضای مجازی بود. خانم مصطفوی در پاسخ به این پرسش که اینماد چگونه به اعتمادسازی کمک میکند، توضیح دادند که وجود اینماد باعث میشود که خریداران بتوانند با خیال راحتتری اقدام به خرید کنند. ایشان افزودند که همانطور که کلاهبرداری در فضای فیزیکی وجود دارد، در فضای مجازی نیز شاهد وقوع این تخلفات هستیم. با این حال، کسبوکارهایی که دارای نماد اعتماد الکترونیکی هستند، مورد اطمینان بیشتری قرار میگیرند.
احراز هویت دقیق، هسته اصلی اعتمادسازی توسط اینماد است. مدیرکل تسهیل تجاری مرکز تتا تأکید کرد که در خصوص کسبوکارهای دارای اینماد، این اطمینان وجود دارد که هویت پشت کسب و کار احراز شده است. علاوه بر این، آدرس و اطلاعات تماس این کسبوکارها نیز تأیید شده است. یکی از مراحل سختگیرانه اعطای اینماد، ارسال اطلاعات کسبوکارها به پلیس اماکن و دریافت تأییدیه از این نهاد است. در صورتی که تأییدیه پلیس اماکن به مرکز توسعه تجارت الکترونیکی ارسال نشود، اینماد به آن کسبوکارها تعلق نخواهد گرفت.
نظارت پسینی و همکاری با ۷۰ دستگاه ناظر
مرکز توسعه تجارت الکترونیکی نظارت مستمری بر کسبوکارها پس از اعطای اینماد دارد. مجوزهای این کسبوکارها به دقت بررسی شده و در نظارت پسینی مرکز قرار میگیرند. برای تسهیل امر نظارت، مرکز تتا زیرساختهای نرمافزاری لازم را فراهم کرده و آنها را در اختیار تمامی دستگاههای ناظر و اعطا کننده مجوز قرار داده است. این اقدام بر اساس قانون و مطابق دستورالعمل اینماد و نظارت بر کسبوکارهای اینترنتی صورت گرفته است. مطابق این دستورالعمل، دستگاههای نظارتی موظف هستند که کسبوکارهای حوزه خود را مورد نظارت قرار دهند.

تعداد دستگاههای ناظر عضو سامانه نظارت اینماد بسیار قابل توجه است. حدود ۷۰ دستگاه ناظر در حال حاضر عضو این سامانه هستند و از طریق این بستر نرمافزاری، فرآیند نظارت را انجام میدهند. این همکاری گسترده، نشاندهنده عزم جدی برای ساماندهی فضای تجارت الکترونیکی است. هدف از ایجاد این سامانهها، ارتقاء کیفیت خدمات و کاهش تخلفات در فضای آنلاین است.
موفقیت بینظیر سامانه هوشمند رسیدگی به شکایات و داوری برخط
یکی از دستاوردهای مهم مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، راهاندازی «سامانه هوشمند رسیدگی به شکایات و داوری برخط جمعی» است. این سامانه در سطح کشور بینظیر تلقی میشود و آمار موفقیت آن چشمگیر است. از ابتدای سال ۱۴۰۰، چیزی حدود ۴۲ هزار شکایت در این سامانه ثبت شده است. مهمترین نکته این است که بیش از ۷۰ درصد این شکایات توسط سامانه حل و فصل شدهاند. این امر نشاندهنده کارایی بالای سیستم داوری برخط است.
هدف اصلی از ایجاد این سامانه شکایات، کاهش تعداد پروندههایی بوده که به مراجع قضایی ارجاع میشوند. آمارها حاکی از موفقیت این رویکرد هستند. از مجموع ۴۲ هزار شکایت ثبت شده، تنها حدود ۱۵ مورد به مراجع قضایی ارجاع شدهاند. این کاهش قابل توجه از ۴۲ هزار مورد به ۱۵ مورد، نشان دهنده موفقیت بزرگ مرکز تتا در حل اختلافات قبل از ورود به چرخه قضایی است. مابقی شکایات نیز در پروسه بررسی و حل و فصل قرار دارند.
دستیار هوشمند اینماد در خدمت مشتریان ناراضی
مرکز تتا در پاسخگویی به مشتریان و راهنمایی شاکیان نیز از فناوریهای نوین استفاده کرده است. در حوزه استفاده از هوش مصنوعی، مرکز توسعه تجارت الکترونیکی به تازگی “دستیار هوشمند اینماد” را رونمایی و راهاندازی کرده است. این دستیار هوشمند به صورت ویژه برای راهنمایی مردم در فرآیند ثبت شکایات در سامانه آموزش دیده است. مردم میتوانند از طریق جستجوی بازوی مرکز توسعه تجارت الکترونیکی در پیامرسانها، با این دستیار ارتباط برقرار کنند.
این دستیار هوشمند، سؤالات کاربران را پاسخ میدهد و آنها را هدایت میکند. هوش مصنوعی به مردم میآموزد که چگونه شکایت خود را در سامانه ثبت کنند. همچنین، مراحل قانونی و فرآیند طی شده در رسیدگی به شکایات نیز توسط این دستیار هوشمند توضیح داده میشود. استفاده از هوش مصنوعی به این شیوه، فرآیند شکایت را برای مردم سادهتر و قابل دسترستر میسازد.
پایشگر هوشمند؛ راهکاری برای مقابله با تخلفات نوظهور
مرکز تتا در زمینه قانونگذاری و برخورد با کسبوکارهای نوظهور یا متخلف، رویکرد همراستایی با کسبوکارها را دنبال میکند. مدیرکل تسهیل تجاری مرکز تتا تأکید کرد که استفاده از هوش مصنوعی میتواند راهکاری برای حل دغدغههای مشترک سازمانهای نظارتی و کسبوکارها فراهم کند. این موضوع از چند سال پیش در مرکز توسعه تجارت الکترونیکی مورد توجه قرار گرفته است. بر همین اساس، متخصصین مرکز اقدام به راهاندازی “پایشگر هوشمند” کردهاند.

پایشگر هوشمند دارای سناریوهای مختلفی است و وظیفه دارد سایتهای اینترنتی را به طور مستمر کرال و پایش کند. سناریوهای پایش شامل شناسایی اقلام ممنوعه، کالای قاچاق، فعالیتهای بدون مجوز، و اظهارات خلاف واقع میشوند. به عنوان مثال، فروش سکه و فعالیتهای صرافی که در فضای مجازی ممنوع است، توسط این پایشگر رصد میشود. خروجی تحلیلهای این پایشگر هوشمند، به سامانه نظارت اینماد ارسال میشود. این اطلاعات به ناظران کمک میکند تا تعامل مؤثری با کسبوکارها آغاز کنند.
تسهیل رفع تخلفات و لزوم تأمین بودجه
ناظران با استفاده از دادههای پایشگر هوشمند، تخلفات را به کسبوکارها گزارش میدهند. هدف مرکز تتا این است که با تعیین مهلت رفع تخلف و ارائه کمکهای لازم، از کسبوکارها حمایت کرده و آنها را به سمت رعایت قوانین سوق دهد. با این حال، استفاده از این زیرساختهای هوش مصنوعی نیازمند فناوریهای نسبتاً گرانقیمتی است. خانم مصطفوی اشاره کرد که لازم است بودجه کافی برای این منظور فراهم شود.
تأمین بودجه مناسب این امکان را فراهم میکند که پایش سایتها با سرعت عمل بالا و متناسب با رشد روزافزون تجارت الکترونیکی انجام پذیرد. این امر موجب میشود خروجیهای مناسب به موقع به سامانه نظارت ارسال شده و اثربخشی نظارتها افزایش یابد. ضرورت سرعت عمل در نظارت، به دلیل پویایی و گسترش سریع حوزه اقتصاد دیجیتال، دو چندان میشود.
فرهنگسازی و اطلاعرسانی، حلقه مفقوده رشد پایدار
در بخش پایانی گفتگو، بر اهمیت حیاتی فرهنگسازی و اطلاعرسانی تأکید شد. مدیرکل تسهیل تجاری مرکز تتا از رسانهای که در این زمینه فعالیت میکند، تشکر کرد و بیان داشت که بررسیهای مرکز نشان میدهد که فرهنگسازی در حوزه تجارت الکترونیکی بسیار لازم است. با وجود فعالیت چندین ساله مرکز و راهاندازی سامانههای مختلف، هنوز بسیاری از مردم با این موارد آشنایی کافی ندارند. بسیاری از مردم از کلاهبرداریهای فضای تجارت الکترونیکی و شیوههای خرید امن آگاه نیستند.
خانم مصطفوی خواستار ایجاد یک عزم ملی برای اطلاعرسانی در این زمینه شد. ایشان تأکید کردند که شیوههای خرید امن، نحوه چک کردن اصالت اینماد، و مراحل قانونی ثبت شکایت باید به طور گسترده بازنشر و بازپخش شود. اگر رسانهها و مردم در این فرهنگسازی پیشتاز باشند، منافع آن به کل کشور خواهد رسید. این فرهنگسازی به رشد شایان اقتصاد دیجیتال کشور کمک شایانی خواهد کرد. حمایت مردم و رسانهها در این موضع، تکمیلکننده تلاشهای نهادهای دولتی خواهد بود.
برای مشاهده ویدئوهای بیشتر اینجاکلیک کنید.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟