تحولات صنعت نیمه‌رسانا در آمریکا: از سهام دولتی اینتل تا محدودیت‌های صادرات تراشه

مروری بر مهم‌ترین رویدادهای سال ۲۰۲۵ در صنعت نیمه‌رسانای ایالات متحده

در سال ۲۰۲۵، صنعت نیمه‌رسانا در ایالات متحده با تحولات چشمگیری روبرو بوده است. این صنعت که نقش مهمی در رقابت هوش مصنوعی ایفا می‌کند، شاهد تغییرات متعددی از جمله تعیین مدیرعامل جدید برای اینتل و پیشنهاد قوانین جدید صادرات تراشه توسط دولت بوده است. در این مقاله به بررسی مهم‌ترین رویدادهای این سال می‌پردازیم.

گزارش عملکرد شرکت‌ها

گزارش رکورد فروش انویدیا در سه ماهه دوم

در ۲۷ آگوست، شرکت انویدیا گزارش داد که در سه ماهه دوم سال جاری، فروش بی‌سابقه‌ای را تجربه کرده است. رشد چشمگیر در بخش مراکز داده، با افزایش ۵۶ درصدی درآمد نسبت به سال گذشته، از مهم‌ترین عوامل این موفقیت بوده است. این گزارش نشان می‌دهد که علی‌رغم تلاطم‌های موجود در بازار نیمه‌رسانا، انویدیا توانسته است عملکرد بسیار خوبی داشته باشد.

تغییرات در مالکیت شرکت‌ها

سرمایه‌گذاری دولت آمریکا در اینتل

در ۲۲ آگوست، دولت ایالات متحده اعلام کرد که قصد دارد با تبدیل کمک‌های مالی موجود، ۱۰ درصد از سهام شرکت اینتل را تصاحب کند. این توافق به گونه‌ای تنظیم شده است که اگر مالکیت اینتل در برنامه ریخته‌گری خود به زیر ۵۰ درصد برسد، این شرکت با جریمه مواجه خواهد شد. این اقدام نشان‌دهنده اهمیت استراتژیک اینتل برای دولت آمریکا است.

سرمایه‌گذاری سافت‌بانک در اینتل

در ۱۸ آگوست، شرکت ژاپنی سافت‌بانک اعلام کرد که قصد دارد ۲ میلیارد دلار در اینتل سرمایه‌گذاری کند. ماسایوشی سان، مدیرعامل سافت‌بانک، این معامله را «استراتژیک» خواند. این خبر در حالی منتشر شد که شایعاتی مبنی بر سرمایه‌گذاری دولت آمریکا در این شرکت نیز به گوش می‌رسید.

توافقات تجاری و محدودیت‌های صادرات

توافق شرکت‌های تراشه‌سازی برای فروش در چین

در ۱۲ آگوست، انویدیا و AMD اعلام کردند که با دولت ایالات متحده به توافق رسیده‌اند تا مجوز لازم برای فروش تراشه‌های هوش مصنوعی خود در چین را دریافت کنند. بر اساس این توافق، هر دو شرکت موظف‌اند ۱۵ درصد از درآمد حاصل از فروش تراشه‌های خود در چین را به دولت آمریکا پرداخت کنند. این توافق نشان‌دهنده تلاش شرکت‌ها برای حفظ بازار چین با وجود محدودیت‌های صادراتی است.

دیدار ترامپ و مدیرعامل اینتل

در ۱۱ آگوست، لیپ-بو تان، مدیرعامل اینتل، با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در کاخ سفید دیدار کرد. در این دیدار، طرفین درباره سوابق تان و چگونگی کمک اینتل به هدف آمریکا در بازگرداندن تولید نیمه‌رسانا به این کشور گفتگو کردند. هر دو طرف این گفتگو را سازنده خواندند.

انتقاد ترامپ از مدیرعامل اینتل

در ۷ آگوست، دونالد ترامپ در یک پست در Truth Social خواستار «استعفای فوری» لیپ-بو تان، مدیرعامل اینتل، به دلیل «تضاد منافع» شد. اگرچه ترامپ مشخص نکرد که این تضاد منافع چیست، این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که سناتور جمهوری‌خواه، تام کاتن، نامه‌ای به هیئت مدیره اینتل ارسال کرد و در آن درباره روابط تان با چین پرسش‌هایی را مطرح کرد.

تعرفه‌های ترامپ بر صنعت نیمه‌رسانا

در ۵ آگوست، دونالد ترامپ در مصاحبه با CNBC اعلام کرد که قصد دارد در هفته آینده تعرفه‌هایی را بر صنعت نیمه‌رسانا اعمال کند. با این حال، تا ۵ سپتامبر، هیچ تعرفه‌ای برای این صنعت اعلام نشده است.

تغییرات در ساختار و استراتژی شرکت‌ها

واگذاری واحد تجاری اینتل

در ۲۵ جولای، اینتل یک روز پس از انتشار گزارش مالی سه ماهه دوم خود، تأیید کرد که قصد دارد واحد Network and Edge خود را واگذار کند. این واحد مسئول تولید تراشه‌ها برای صنعت مخابرات است و در سال ۲۰۲۴، ۵.۸ میلیارد دلار درآمد برای این شرکت به همراه داشته است.

کاهش فعالیت‌های تولیدی اینتل

در ۲۴ جولای، اینتل اعلام کرد که قصد دارد فعالیت‌های تولیدی خود را کاهش دهد. این شرکت دیگر پروژه‌هایی را که قبلاً در آلمان و لهستان اعلام کرده بود، دنبال نخواهد کرد و فعالیت‌های آزمایشی خود را ادغام می‌کند. اینتل همچنین اعلام کرد که قصد دارد تا پایان سال جاری تعداد کارکنان خود را به حدود ۷۵۰۰۰ نفر برساند.

سیاست‌های دولت در حوزه هوش مصنوعی

طرح اقدام هوش مصنوعی ترامپ

در ۲۳ جولای، دولت ترامپ طرح اقدام هوش مصنوعی خود را به همراه چندین دستور اجرایی مرتبط با آن رونمایی کرد. این طرح شامل موارد زیادی در مورد نیاز به کنترل صادرات تراشه و هماهنگی ایالات متحده با متحدان خود در این زمینه است، اما هیچ اطلاعات مشخصی در مورد چگونگی این محدودیت‌ها ارائه نمی‌دهد.

توقف معامله هوش مصنوعی امارات

در ۱۷ جولای، گزارش‌ها حاکی از آن است که معامله‌ای که در ماه مه با کمک دولت ترامپ بین امارات متحده عربی و انویدیا منعقد شده بود، به حالت تعلیق درآمده است. بر اساس این توافق، امارات متعهد شده بود میلیاردها دلار تراشه هوش مصنوعی از انویدیا خریداری کند. اما اکنون این معامله به دلیل نگرانی‌های امنیتی و ترس از قاچاق این تراشه‌ها از خاورمیانه به چین متوقف شده است.

انویدیا به عنوان ابزار چانه‌زنی

در ۱۶ جولای، یک روز پس از آنکه شرکت‌های نیمه‌رسانایی مانند انویدیا و AMD مجوز فروش مجدد تراشه‌های هوش مصنوعی خاص به چین را دریافت کردند، دلیل این امر مشخص شد. هاوارد لوتنیک، مسئول امنیت تجاری ایالات متحده، گفت که برنامه‌های اجازه دادن به شرکت‌های آمریکایی برای شروع فروش تراشه‌های هوش مصنوعی در چین، به مذاکرات تجاری جاری بین ایالات متحده و چین در مورد عناصر کمیاب خاکی مرتبط است.

بازگشت تراشه‌های آمریکایی به چین

در ۱۴ جولای، انویدیا اعلام کرد که در حال ارائه درخواست برای شروع مجدد فروش تراشه‌های H20 AI در چین است و شایعاتی را که از چند هفته قبل وجود داشت، تأیید کرد. این شرکت همچنین اعلام کرد که تراشه جدیدی به نام RTX Pro را به فروش خواهد رساند که به طور خاص برای بازار چین طراحی شده است.

مبارزه مالزی با قاچاق تراشه

در ۱۴ جولای، مالزی اعلام کرد که مجوزهای تجاری برای تراشه‌های هوش مصنوعی ساخت ایالات متحده راه‌اندازی می‌کند. تحت این محدودیت جدید، هر فرد یا کسب‌وکاری باید ۳۰ روز قبل از صادرات هرگونه تراشه هوش مصنوعی آمریکایی، به دولت مالزی اطلاع دهد.

تغییرات در مدیریت و نیروی کار

تعیین مدیران جدید در اینتل

در ۱۸ ژوئن، اینتل از تعیین چهار مدیر جدید خبر داد که به گفته این شرکت، به آن کمک می‌کند تا به هدف خود مبنی بر تبدیل شدن دوباره به یک شرکت مهندسی‌محور نزدیک شود. اینتل علاوه بر استخدام چندین مهندس برجسته، یک مدیر ارشد درآمد جدید نیز معرفی کرد.

تعدیل نیرو در اینتل

در ۱۷ ژوئن، اینتل تعدیل نیروی قابل توجهی را در کارکنان Intel Foundry خود در ماه جولای آغاز خواهد کرد. این شرکت قصد دارد حداقل ۱۵ درصد و حداکثر ۲۰ درصد از کارکنان این واحد تجاری را حذف کند. این تعدیل نیرو شوکه‌کننده نیست: شایعاتی در ماه آوریل در این مورد وجود داشت و لیپ-بو تان، مدیرعامل اینتل، گفته است که می‌خواهد سازمان را مسطح کند.

سایر تحولات

عدم گزارش انویدیا در مورد چین

در ۱۳ ژوئن، انویدیا روی این موضوع حساب نمی‌کند که ایالات متحده به زودی از محدودیت‌های صادرات تراشه هوش مصنوعی خود عقب‌نشینی کند. پس از اینکه این شرکت از الزامات مجوز جدید بر روی تراشه‌های H20 AI خود ضربه مالی خورد، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، گفت که این شرکت دیگر بازار چین را در پیش‌بینی‌های درآمد و سود آینده خود لحاظ نخواهد کرد.

خرید تیم Untether AI توسط AMD

در ۶ ژوئن، AMD خرید دیگری انجام داد – این بار با تمرکز بر استعداد. این شرکت تیم Untether AI را که تراشه‌های استنتاج هوش مصنوعی را توسعه می‌دهد، استخدام کرد، زیرا این غول نیمه‌رسانا به تکمیل پیشنهادات هوش مصنوعی خود ادامه می‌دهد.

تلاش AMD برای تسلط بر سخت‌افزار هوش مصنوعی انویدیا

در ۴ ژوئن، AMD به خرید خود ادامه داد. این شرکت استارت‌آپ بهینه‌سازی نرم‌افزار هوش مصنوعی Brium را خریداری کرد که به شرکت‌ها کمک می‌کند نرم‌افزار هوش مصنوعی را برای کار با سخت‌افزارهای مختلف هوش مصنوعی تغییر دهند. با توجه به اینکه بسیاری از نرم‌افزارهای هوش مصنوعی با در نظر گرفتن سخت‌افزار انویدیا طراحی می‌شوند، این خرید تعجب‌آور نیست.

تاثیر محدودیت‌های صادرات تراشه بر انویدیا

در ۲۸ می، انویدیا گزارش داد که الزامات مجوز ایالات متحده بر روی تراشه‌های H20 AI این شرکت، ۴.۵ میلیارد دلار هزینه در سه ماهه اول به شرکت تحمیل کرده است. این شرکت انتظار دارد که این الزامات منجر به ۸ میلیارد دلار کاهش درآمد انویدیا در سه ماهه دوم شود.

خرید Enosemi توسط AMD

در ۲۸ می، AMD خرید خود را آغاز کرد. این شرکت نیمه‌رسانا اعلام کرد که Enosemi، یک استارت‌آپ فوتونیک سیلیکونی را خریداری کرده است. فناوری Enosemi که از فوتون‌های نور برای انتقال داده‌ها استفاده می‌کند، به طور فزاینده‌ای مورد توجه شرکت‌های نیمه‌رسانا قرار می‌گیرد.

افزایش تنش بین چین و ایالات متحده

در ۲۱ می، وزیر بازرگانی چین از دستورالعمل ایالات متحده که در ۱۳ می صادر شد و به شرکت‌های آمریکایی هشدار می‌داد که استفاده از تراشه‌های هوش مصنوعی Huawei «در هر نقطه از جهان» نقض صادرات تراشه ایالات متحده است، خوشش نیامد. وزیر بازرگانی بیانیه‌ای صادر کرد که تهدید به اقدام قانونی علیه هر کسی کرد که در حال اجرای این محدودیت صادراتی است.

احتمال فروش واحدهای غیر اصلی اینتل

در ۲۰ می، به نظر می‌رسد که لیپ-بو تان، مدیرعامل اینتل، بلافاصله کار خود را بر روی برنامه خود برای واگذاری واحدهای تجاری غیر اصلی اینتل آغاز کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که این غول نیمه‌رسانا به دنبال فروش واحدهای شبکه و لبه خود است که تراشه‌هایی را برای تجهیزات مخابراتی می‌سازند و ۵.۴ میلیارد دلار از درآمد این شرکت در سال ۲۰۲۴ را به خود اختصاص داده‌اند.

لغو قانون انتشار هوش مصنوعی دولت بایدن

در ۱۳ می، تنها چند روز قبل از اینکه قانون انتشار هوش مصنوعی دولت بایدن به اجرا درآید، وزارت بازرگانی ایالات متحده به طور رسمی آن را لغو کرد. وزارت بازرگانی اعلام کرد که قصد دارد در آینده دستورالعمل جدیدی صادر کند و در این بین، شرکت‌ها باید به خاطر داشته باشند که استفاده از تراشه‌های Ascend AI Huawei در هر نقطه از جهان، نقض قوانین صادرات ایالات متحده است.

تغییر مسیر در آخرین لحظه

در ۷ می، تنها یک هفته قبل از اینکه «چارچوب انتشار هوش مصنوعی» قرار بود به اجرا درآید، دولت ترامپ قصد دارد مسیر متفاوتی را در پیش بگیرد. بر اساس گزارش‌های متعدد رسانه‌ای، از جمله Axios و Bloomberg، دولت این محدودیت‌ها را زمانی که قرار بود در ۱۵ می آغاز شوند، اعمال نخواهد کرد و در عوض در حال کار بر روی چارچوب خود است.

افزایش حمایت Anthropic از محدودیت‌های صادرات تراشه

در ۳۰ آوریل، Anthropic حمایت خود را از محدود کردن صادرات تراشه‌های ساخت ایالات متحده، از جمله برخی تغییرات در چارچوب انتشار هوش مصنوعی، مانند اعمال محدودیت‌های بیشتر بر کشورهای Tier 2 و اختصاص منابع به اجرای آن، دوچندان کرد. سخنگوی انویدیا در پاسخ گفت: «شرکت‌های آمریکایی باید بر نوآوری تمرکز کنند و به جای اینکه داستان‌های بلندی بگویند که چگونه لوازم الکترونیکی بزرگ، سنگین و حساس به نوعی در ‘برآمدگی‌های نوزاد’ یا ‘در کنار خرچنگ‌های زنده’ قاچاق می‌شوند، به چالش برخیزند.»

تعدیل نیروهای برنامه‌ریزی شده در اینتل

در ۲۲ آوریل، اینتل پیش از انتشار گزارش مالی سه ماهه اول خود، اعلام کرد که قصد دارد بیش از ۲۱۰۰۰ کارمند خود را اخراج کند. این اخراج‌ها به منظور ساده‌سازی مدیریت انجام شد، چیزی که لیپ-بو تان، مدیرعامل اینتل، مدت‌ها گفته بود که اینتل باید انجام دهد، و به بازسازی تمرکز مهندسی شرکت کمک کند.

دولت ترامپ صادرات تراشه را بیشتر محدود می‌کند

در ۱۵ آوریل، تراشه H20 AI انویدیا با الزام مجوز صادرات مواجه شد، این شرکت در یک پرونده SEC فاش کرد. این شرکت افزود که انتظار دارد ۵.۵ میلیارد دلار هزینه مربوط به این الزام جدید در سه ماهه اول سال مالی ۲۰۲۶ خود داشته باشد. H20 پیشرفته‌ترین تراشه هوش مصنوعی است که انویدیا هنوز هم می‌تواند به نوعی به چین صادر کند. TSMC و اینتل در همان هفته هزینه‌های مشابهی را گزارش کردند.

به نظر می‌رسد انویدیا راه خود را از صادرات بیشتر تراشه باز می‌کند

بر اساس گزارش‌ها، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در ۹ آوریل در شام در استراحتگاه مار-آ-لاگو دونالد ترامپ دیده شد. در آن زمان، NPR گزارش داد که هوانگ ممکن است توانسته باشد تراشه‌های H20 AI انویدیا را با توافق برای سرمایه‌گذاری در مراکز داده هوش مصنوعی در ایالات متحده از محدودیت‌های صادرات نجات دهد.

یک توافق ادعایی بین اینتل و TSMC

در ۳ آوریل، اینتل و TSMC ظاهراً به یک توافق آزمایشی برای راه‌اندازی یک سرمایه‌گذاری مشترک تراشه‌سازی دست یافتند. این سرمایه‌گذاری مشترک تأسیسات تراشه‌سازی اینتل را اداره می‌کند و TSMC ۲۰ درصد از سهام این سرمایه‌گذاری جدید را در اختیار خواهد داشت. هر دو شرکت از اظهار نظر یا تأیید خودداری کردند. اگر این معامله به نتیجه نرسد، احتمالاً پیش‌نمایش مناسبی از معاملات بالقوه در این صنعت خواهد بود.

اینتل دارایی‌های غیر اصلی را واگذار می‌کند، ابتکار جدیدی را اعلام می‌کند

در ۱ آوریل، لیپ-بو تان، مدیرعامل، بلافاصله شروع به کار کرد. تنها چند هفته پس از پیوستن به اینتل، این شرکت اعلام کرد که قصد دارد دارایی‌های غیر اصلی را واگذار کند تا بتواند تمرکز کند. او همچنین گفت که این شرکت محصولات جدیدی از جمله نیمه‌رساناهای سفارشی برای مشتریان عرضه خواهد کرد.

برای مطالعه مقالات بیشتر اینجا کلیک کنید.

اینتل مدیرعامل جدیدی را معرفی می‌کند

در ۱۲ مارس، اینتل اعلام کرد که لیپ-بو تان، کهنه کار صنعت و عضو سابق هیئت مدیره، در ۱۸ مارس به عنوان مدیرعامل به این شرکت بازخواهد گشت. تان در زمان انتصاب خود گفت که اینتل تحت رهبری او یک «شرکت مهندسی محور» خواهد بود.

کارخانه تراشه اوهایو اینتل دوباره به تعویق افتاد

در ۲۸ فوریه، قرار بود اینتل اولین کارخانه ساخت تراشه خود را در اوهایو در سال جاری راه اندازی کند. در عوض، این شرکت برای دومین بار در ماه فوریه ساخت و ساز این کارخانه را کند کرد. اکنون پروژه نیمه‌رسانای ۲۸ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۰ به پایان نخواهد رسید و حتی ممکن است تا سال ۲۰۳۱ باز نشود.

سناتورها خواستار محدودیت‌های بیشتر صادرات تراشه هستند

در ۳ فوریه، سناتورهای ایالات متحده، از جمله الیزابت وارن (D-Mass) و جاش هاولی (R-Mo)، نامه‌ای به هاوارد لوتنیک، نامزد وزیر بازرگانی، نوشتند و از دولت ترامپ خواستند تا صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی را بیشتر محدود کند. این نامه به طور خاص به تراشه‌های H20 AI انویدیا اشاره داشت که در آموزش مدل «استدلال» R1 DeepSeek استفاده می‌شد.

DeepSeek مدل «استدلال» باز خود را منتشر می‌کند

در ۲۷ ژانویه، استارت‌آپ هوش مصنوعی چینی DeepSeek با انتشار نسخه باز مدل «استدلال» R1 خود، جنجال زیادی در سیلیکون ولی به راه انداخت. اگرچه این خبر به طور خاص مربوط به نیمه‌رسانا نیست، اما هشداری که انتشار DeepSeek در صنایع هوش مصنوعی و نیمه‌رسانا ایجاد کرد، همچنان تأثیرات موجی بر صنعت تراشه دارد.

دستور اجرایی جو بایدن در مورد صادرات تراشه

در ۱۳ ژانویه، جو بایدن، رئیس جمهور سابق، تنها یک هفته مانده به پایان دوره ریاست جمهوری خود، محدودیت‌های صادراتی جدید گسترده‌ای را بر تراشه‌های هوش مصنوعی ساخت ایالات متحده پیشنهاد کرد. این دستور ساختاری سه لایه ایجاد کرد که تعیین می‌کرد چه تعداد تراشه آمریکایی می‌تواند به هر کشور صادر شود. بر اساس این پیشنهاد، کشورهای Tier 1 با هیچ محدودیتی مواجه نبودند. کشورهای Tier 2 برای اولین بار محدودیت خرید تراشه داشتند. و کشورهای Tier 3 محدودیت‌های بیشتری دریافت کردند.

داریو آمودی از Anthropic در مورد محدودیت‌های صادرات تراشه اظهار نظر می‌کند

در ۶ ژانویه، داریو آمودی، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل Anthropic، در مقاله‌ای در وال استریت ژورنال، از کنترل‌های صادرات تراشه هوش مصنوعی موجود حمایت کرد و به آنها به عنوان دلیلی اشاره کرد که چرا بازار هوش مصنوعی چین از ایالات متحده عقب است. او همچنین از دونالد ترامپ، رئیس جمهور آینده، خواست تا محدودیت‌های بیشتری اعمال کند و روزنه‌هایی را که به شرکت‌های هوش مصنوعی در چین اجازه داده است همچنان به این تراشه‌ها دسترسی داشته باشند، ببندد.

این داستان در ابتدا در ۹ می ۲۰۲۵ منتشر شد و به طور مرتب با اطلاعات جدید به روز می‌شود.